khuôn mẫu

Thân thiện

Anh thợ đúc đang đổ kim loại nóng chảy vào một khuôn mẫu bằng cát.

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Vật, hình thức hoặc quy tắc được dùng làm chuẩn mực để sản xuất, đánh giá hoặc noi theo: "Khuôn mẫu" chỉ một mô hình, tiêu chuẩn có sẵn, thường được chấp nhận rộng rãi, dùng để tạo ra những thứ tương tự hoặc để đối chiếu, đánh giá.
   • Hình mẫu lý tưởng về phẩm chất, hành vi: Chỉ một con người hoặc cách ứng xử được coi là chuẩn mực, đáng để học tập và làm theo.

2. Tính từ:

   • Có đủ phẩm chất để trở thành hình mẫu, gương mẫu: Dùng để miêu tả người hoặc hành vi xứng đáng được lấy làm tiêu chuẩn, làm gương cho người khác.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Nhà máy sản xuất hàng loạt sản phẩm theo một khuôn mẫu có sẵn.
  • Anh ấy luôn phá vỡ những khuôn mẫu cũ về lãnh đạo để tạo phong cách riêng.
  • Cô giáo chủ nhiệm là khuôn mẫu về sự tận tâm mà chúng tôi ngưỡng mộ.

• Tính từ:

  • Cử chỉ và lời nói của ông ấy lúc nào cũng rất khuôn mẫu.
  • Một học sinh khuôn mẫu không chỉ học giỏi mà còn phải có đạo đức tốt.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Bó buộc trong khuôn mẫu": Chỉ sự gò bó, thiếu sáng tạo vì phải tuân theo các quy tắc, tiêu chuẩn cứng nhắc.

  • Sáng tác nghệ thuật cần tự do, không nên bó buộc trong khuôn mẫu.

• "Thoát khỏi khuôn mẫu": Vượt ra khỏi những quy định, lối mòn thông thường để tạo ra cái mới.

  • Nhà thiết kế trẻ muốn thoát khỏi khuôn mẫu truyền thống để tìm hướng đi riêng.

Biến thể và từ gần giống

• Khuôn phép (danh từ): Những quy tắc, phép tắc phải tuân theo.

  • Mọi sinh hoạt trong trường đều phải theo khuôn phép.

• Khuôn vàng thước ngọc (thành ngữ): Chuẩn mực hoàn hảo, rất mực chính xác và đáng noi theo.

  • Lời dạy của cổ nhân là khuôn vàng thước ngọc cho hậu thế.

• Mẫu mực (tính từ): Rất chuẩn mực, gương mẫu (thường dùng cho người).

  • Ông ấy là một công dân mẫu mực.

Từ đồng nghĩa

• Chuẩn mực: Điều được lấy làm tiêu chuẩn để đối chiếu, đánh giá.
• Mô hình: Vật hoặc hình vẽ thu nhỏ, hoặc kiểu mẫu để mô phỏng, nghiên cứu.
• Tiêu chuẩn: Điều quy định làm căn cứ để đánh giá.

Từ trái nghĩa

• Dị biệt: Khác biệt, không theo số đông.
• Phá cách: Phá vỡ lối thông thường, tạo ra cái mới lạ.
• Khác thường: Không giống với cái thông thường, đã có.

Thành ngữ liên quan

• "Rập khuôn": Làm y hệt, sao chép một cách máy móc mà không có sự thay đổi hay sáng tạo.

  • Bài văn không nên rập khuôn theo văn mẫu.

• "Trong khuôn khổ": Trong phạm vi, giới hạn cho phép của các quy định, điều lệ.

  • Mọi hoạt động đều phải diễn ra trong khuôn khổ của pháp luật.

Học thuật

1. dt Thứ gì dùng làm mẫu: Đúc theo khuôn mẫu nhất định (ĐgThMai).
2. tt Xứng đáng làm gương: Một giáo viên .